دربسیاری
موارد،کودکی که درمدرسه از نظر یاد گیری یا انجام تکالیف کند عمل می کند
یا
در روند عادی زندگی در برخورد با مسائل و مشکلات بی رغبتی نشان می دهد ، عقب مانده
ی ذهنی تلقی شده حتی گاه به خاطر اینگونه طرز تلقی مورد سرزنش و یا طرد قرارمی
گیرد .
باید دانست هرکودکی که ازنظر
یادگیری و تطابق با محیط، کند یا غیر عادی عمل می کند لزوما عقب مانده ی ذهنی نیست
. بسیاری از کودکان بر اثر مشکلات عاطفی ، اقتصادی ، اجتماعی ، ... ویا حتی نقص
عضو های ضعیف و نا مرئی ، فاقد انگیزش و میل و یا توانایی در انجام امور بوده ، به
همین دلیل در تطابق با محیط ، نسبت به سایر همسالان خود ضعیف تر جلوه می کنند .
فقدان انگیزش و یا عدم قدرت در تطابق با محیط در اینگونه کودکان به دلیل کم کاری
ذهن نیست . بلکه تنبلی اینگونه کودکان ممکن است معلول یکی از عوامل زیر باشد :
الف- مشکلات عاطفی :
- شاید مشاجرات بین پدر و مادر او موجب لطمه ی عاطفی و حواس
پرتی در
وی می گردد .
- شاید پدر ، شدیدا سخت گیر و خشن است
.
- شاید مادرر طفل مدتی است بیمار است
و این رنجور بودن مادر روی روحیه ی او اثر گذاشته است .
- شاید طفل از بی مادری رنج می برد .
- شاید طفل از نداشتن پدر یا مادر رنج
می برد .
- شاید نا مادری موجب آزار و اذیت وی
می شود .
- شاید معلم سختگیری زیاده از حد دارد
.
- شاید یکی از همشاگردی هایش او را
مورد اذیت و آزار قرار می دهد .
-
و بسیاری شاید های دیگر .
ب-عوامل اقتصادی :
- شاید ناچار است در ساعات غیر
از مدرسه در پی کسب معاش برای کمک به اقتصاد خانواده باشد .
- شاید از تضاد طبقاتی بین خود و همکلاسی هایش رنج
می برد .
- شاید خانواده ی او پول برای تهیه ی نیازمندی
های اولیه برای تحصیلش ندارد .
- شاید اکثر شب ها گرسنه می خوابد و از فقر
تغذیه رنج می برد .
- و بسیاری شاید
های دیگر .
ج-عوامل اجتماعی :
- شاید برای رسیدن به مدرسه راه زیادی را طی می
کند .
- شاید از شغل پدرش به عنوان رفتگر محله ،
احساس سر افکندگی می کند .
- شایددرکلاس،درمحلی قرارگرفته که ازنظرمحل
نشستن یا میزان نورجای مناسبی نیست .
- شاید از کم رویی رنج می برد .
- و بسیاری شاید های دیگر .
د-کسالت یا نقص عضو های نامرئی :
- شاید به خاطر کم خونی دچار سر گیجه و بی حالی
است .
- شاید دچار ضعف در بینایی است و اکثرا به خاطر
این مشکل دچار سر درد می شود .
- شاید اختلال در شنوایی دارد و یا گوشش سنگین
است .
- شاید
کودک از صرع رنج می برد .
شاید های مزبور به اضافه ی صد ها
شاید دیگر مشکلاتی هستند که می توانند رشد کودک را از نظر یادگیری و تطابق با محیط
دچار خدشه سازند . گاه پیش می آید که به علت پوشیده بودن بعضی مشکلات کودک حتی به
آزمون هوشی نیزبه آن نحوکه باید پاسخ دقیق نداده، نتیجتا نمره ای کمتر از حد هوشی
خود را کسب می نماید بنابراین در مواقعی که با کودکی رو
به رو می شویم که مشکوک به عقب ماندگی ذهنی است . بد نیست ، ابتدا تا حد ممکن
وضعیت اجتماعی ، اقتصادی ، خانوادگی و ... وی مورد مطالعه قرار گرفته حتی از نظر
جسمی نیز مورد معاینه قرار گیرد تا در صورت وجود عواملی غیر از معلولیت ذهنی در
رفع آن کوشش و تلاش لازم انجام گیرد .
نهایی ترین وسیله ای که قادر به
تمیز بین معلولیت ذهنی وتنبلی است ، استفاده از چند نوع آزمون هوشی است که بر اساس
آن با توجه به ارزیابی زمینه های مختلف ذهنی می توان در مورد رشد یادگیری کودک
قضاوت نمود .